Linggo, Marso 31, 2024

Sudoku at Word Connect - Marso 2024

SUDOKU AT WORD CONNECT - MARSO 2024

natapos din ang isang buwang paglalaro
ng Sudoku at Word Connect sa aking selpon
nilalaro ko iyon ng buong pagsuyo
bilang pinakapahinga ko sa maghapon

sa Sudoku ay numero ang binubuo
na maaari namang palitan ng letra
sa Word Connect ay salita ang binubuo
sa wikang Ingles, mahahasa ka talaga

simpleng laro pag pahinga, simpleng libangan
sa kabila ng trabahong kayod kalabaw
nakakatulong maensayo ang isipan
matapos ang unos, lilitaw ang balangaw

minsan, kailangan talaga ng ganito
bilang pahinga sa mabigat na trabaho

- gregoriovbituinjr.
03.31.2024

Sabado, Marso 30, 2024

Payak na hapunan

PAYAK NA HAPUNAN

bangus na inadobo sa toyo at suka
at ginayat na mga mumunting gulayin
kamatis, sibuyas, at dahon ng sibuyas 
na kaysarap ulamin kasama ng kanin

payak na hapunan ng tibak na Spartan
habang wala si misis sa aming tahanan
matapos magsulat ng akda'y naghapunan
kahit na nag-iisa lamang sa tahanan

bukod sa mumurahin, ito'y pampalusog
kain-bedyetaryan, kapara ko'y bubuyog
sa nektar ng bulaklak nagpapakabusog
upang maya-maya'y magpahinga't matulog

maraming salamat at muling nakadighay
habang naritong patuloy sa pagninilay

- gregoriovbituinjr.
03.30.2024

Manpower agencies, linta sa manggagawa! Buwagin!

MANPOWER AGENCIES, LINTA SA MANGGAGAWA! BUWAGIN!

sinabi nga ng kumandidatong senador noon
iyang mga manpower agencies ay mga linta
nagpapasarap sa iskemang kontraktwalisasyon
sinisipsip ang pawis at dugo ng manggagawa

dapat silang buwagin, kaya pag ako'y nanalo
matatapos na ang maliligayang araw nila
sapol na sapol sa panawagan niyang totoo
na mga manpower agencies ay linta talaga

sa Kalbaryo ng Maralita'y aming panawagan
na inilagay sa kurus upang maipabatid
sa madla iyang ginagawa nilang kamalian
oo, dapat silang buwagin pagkat di matuwid

pagsasamantala sa obrero'y dapat tapusin!
lintang manpower agencies na'y tuluyang buwagin!

- gregoriovbituinjr.
03.30.2024

* litratong kuha ng makatang gala mula sa Kalbaryo ng Maralita, Marso 26, 2024

Biyernes, Marso 29, 2024

Hindi pa laos si idol

HINDI PA LAOS SI IDOL

isang MMA fighter si Eduard Folayang
na ilang beses nang nagwagi sa labanan
nais niyang bumalik at lumaban sa ONE
Championship at muli ay makipagbangasan

kung si Pacquiao sa boksing, siya'y sa MMA
kung si Efren sa bilyar, siya'y sa MMA
kung si Alex sa tennis, siya'y sa MMA
siya'y pang-Mixed Martial Arts, idol sa MMA

maraming taon na rin ang iyong ginugol
upang kampyonato'y makuha mo't mahabol
maging matatag ka lagi sa laban, idol
patalasin ang bangis upang di pumurol

muli, sa laban mo, kami'y nakasubaybay
ipakitang di ka pa laos, pagpupugay!

- gregoriovbituinjr.
03.29.2024

* ulat mula sa pahayagang Remate, Marso 21, 2024, pahina 12

Miyerkules, Marso 27, 2024

Sa pwesto ni Lambing

SA PWESTO NI LAMBING

nakahanap ng pwesto ang pusang si Lambing
doon sa patungan ng paso sa may hardin
pahinga roon matapos kong pakainin
kasama ni Lambong na kapatid niya rin

mahilig silang tumambay doon sa bahay
mas nais nila ng isda imbes na gulay
pag naroon sila, ang loob ko'y palagay
pagkat mga daga'y nagsilayasang tunay

kaysarap masdan sa nakita niyang pwesto
kaysarap ding may alaga, pusa man ito
ang haplusin sila'y pinakapahinga ko
tula nga sa kanila'y nakathang totoo

maraming salamat sa inyo, Lambing, Lambong
at sa mga katha ko, kayo'y nakatulong

- gregoriovbituinjr.
03.27.2024

Lunes, Marso 25, 2024

Gabi na naman

GABI NA NAMAN

gabi na naman, nais kong matulog
matapos kumain ng pansit luglog
pagkat katawan ko'y parang nalamog
tila namamayat na't di malusog

ako'y isang matikas na bubuyog
na mapulang rosas ang pinupupog
habang nektar ay sinipsip, minumog
ngunit sa tinik nito'y nalalasog

ano kaya ang kaya kong ihandog
sa bulaklak na mutya't iniirog
subalit kanina ulo ko'y nauntog
mabuti't araw ko'y di pa palubog

gabi na at nais ko nang matulog
pag binangungot ay agad mayugyog

- gregoriovbituinjr.
03.25.2024

Linggo, Marso 24, 2024

Pangarap

PANGARAP 

pangarap ko'y lipunang makatao
ay maitayo ng uring obrero
walang pagsasamantala ng tao
sa tao, habang tangan ang prinsipyo

pangarap ko'y lipunang manggagawa
kung saan walang naapi't kawawa
lakas-paggawa'y binayarang tama
at di kontraktwal ang nasa paggawa

pangarap ko'y lipunang walang hari
walang tuso, kapitalista't pari
pangarap makapagtanim ng binhi
na ibubunga'y pantay, walang uri

pangarap ko'y makataong lipunan
na kung kikilos ay baka makamtan

- gregoriovbituinjr.
03.24.2024

Biyernes, Marso 22, 2024

Kalbaryo ng Maralita sa Mayaman St.

KALBARYO NG MARALITA SA MAYAMAN ST.

dumaan sa Daang Mayaman
ang Kalbaryo ng Maralita
kung saan aking dinaluhan
upang makiisa ngang sadya

mula Housing ay nag-Philcoa
sa Daang Masaya lumiko
at sa Mayaman nangalsada
at sa DHSUD kami patungo

nilantad ang sistemang bulok
ng kagawaran sa pabahay
umano'y negosyo ang tutok
kaya dukha'y di mapalagay

nawa ay kanilang makamit
ang karapatang ginigiit

- gregoriovbituinjr.
03.22.2024

* litratong kuha ng makatang gala sa kanto ng Mayaman St. at Kalayaan Avenue sa Lungsod Quezon, Marso 22, 2024

Huwebes, Marso 21, 2024

Bakit?

BAKIT?

bakit ba tuwang-tuwa silang ibukaka
sa mga dayuhan ang ating ekonomya?
bakit payag na gawing sandaang porsyento
na ariin ng dayuhan ang ating lupa?
kuryente, tubig, edukasyon, at masmidya?
bakit natutuwang iboto't makapasok?
yaong dayuhang mamumuhunan kapalit
ng lupaing Pinoy na mapasakanila?
bakit ba natutuwa silang pagtaksilan
ang mamamayan para sa dayong puhunan?
binoto ba nati'y wala nang karangalan?
bakit ba natutuwang ibenta ang bayan?
sa dayuhang kapital, ito'y kaliluhan!
tangi ko lang masasabi, tuloy ang laban!

- gregoriovbituinjr.
03.21.2024 world poetry day

* litrato mula pahayagang Abante, 03.21.2024, p.3

Martes, Marso 19, 2024

Minsan, sa isang kainan

MINSAN, SA ISANG KAINAN

masarap ang lasa ng kinain
kahit di mo man iyon napansin
nabusog ako kahit patpatin
salamat sa pagkai't inumin

gayunman, ramdam ko ang ligaya
pag mutyang diwata ang kasama
na sa panitik ay aking musa
nang makatha ang nasang nobela

di naman ako isang bolero
na ang dila'y matamis na bao
ang pagsinta ko'y sadyang totoo
ay, baka naman langgamin tayo

sa pagkaing masarap nabusog
at ngayon ay nais kong matulog

- gregoriovbituinjr.
03.19.2024

Sabado, Marso 16, 2024

China, 'di raw inaangkin ang buong WPS

CHINA, 'DI RAW INAANGKIN ANG BUONG WPS

Pinabulaanan ng Chinese Foreign Ministry na pag-aari ng kanilang bansa ang buong South China Sea at lahat ng karagatang nasa "dotted line" bilang kanilang teritoryo.

Ayon kay Wang Wenbin, spokesperson ng ahensya, hindi kailanman inihayag ng China na pag-aari nila ang buong South China Sea. ~ ulat mula sa pahayagang Bulgar, Marso 16, 2024, pahina 2

aba'y nagsalita na ang Chinese Foreign Ministry
di raw inaangkin ng China ang West Philippine Sea
mismong si Wang Wenbin, spokesperson nito'y nagsabi
anya, "China never claimed that the whole of South China Sea
belongs to China," sana sa sinabi'y di magsisi

mga sinabi niya'y nairekord nga bang sadya?
upang di balewalain ang banggit na salita
gayong hinaharang papuntang ating isla pa nga
iba ang sinasabi sa kanilang ginagawa
huwag tayong palilinlang sa sanga-sangang dila

dapat lang ipaglaban ang sakop na karagatan
para sa ating mga mangingisda't mamamayan
balita iyong mabuting ating paniwalaan
kung di diversionary tactic at kabulaanan

- gregoriovbituinjr.
03.16.2024

Linggo, Marso 10, 2024

"Karahasan, Wakasan!" ~ Oriang

"KARAHASAN, WAKASAN!" - ORIANG

"Karahasan, Wakasan!" ang panawagan ng Oriang
sa plakard na bitbit ay malinaw na makikita
ito'y mensaheng sa puso't diwa'y dapat malinang
nang karapata'y maipaglaban natin at nila

sadyang dapat wakasan ang anumang pandarahas
sa kababaihang kalarawan ng ating nanay
kaya dapat matayo ang isang lipunang patas
nagpapakatao't palakad ay sistemang pantay

iyon ay napapanahong mensaheng hindi kapos
kundi pangungusap na palaban, tagos sa diwa
na nananawagang tapusin ang pambubusabos
sa kababaihan, sa bata, dukha't manggagawa

mensahe iyong taaskamao nating yakapin
patuloy na mag-organisa, masa'y pakilusin

- gregoriovbituinjr.
03.10.2024

* litratong kuha ng makatang gala sa Araw ng Kababaihan, Marso 8, 2024, sa Morayta, Maynila

Ulat: Pagkitil ng buhay

ULAT: PAGKITIL NG BUHAY

dalawang magkatabing ulat ang natunghay
sa di pa panahong pagkawala ng buhay
edad siyam, ni-rape/slay ng kapitbahay
may nagbigti sa puno at nagpakamatay

nakitang patay ang isang batang babae
puno ng pasa, panggagahasa'y posible
sa isang compound, isang lalaki'y nagbigti
baka doon pa ang trabaho ng lalaki

may foul play o sadyang nagbigti? aking tanong
dapat imbestigahan, sinong isusuplong?
marahil ay pinaslang ng sa droga'y lulong
ang batang babae, hustisya ay isulong!

nawa'y magkaroon ito ng kalutasan
upang damhin ng pamilya'y kapanatagan

- gregoriovbituinjr.
03.10.2024

* ulat mula sa pahayagang Pang-Masa, Marso 9, 2024, p.2

3 endangered species, nasagip sa Quezon

3 ENDANGERED SPECIES, NASAGIP SA QUEZON

mabuti't nasagip ang tatlong endangered species
nakitang pawikan sa aplaya ng Tayabas Bay
olive ridley sea turtle sa Barangay Dalahican
ang Eastern Grass Owl sa Awasan, Tabang, Tagkawayan

endangered species dahil sila na'y nanganganib
mawala dahil kaunti na lang sila sa liblib
ang extinction nila'y baka di na natin malirip
mabuti't ngayon pa lang, ispesyi nila'y nasagip

nasabing pawikan ay may tatlumpung kilong bigat
pagong ay animnapu't walong sentimetrong sukat
ang kuwago naman sa Sitio Awasan nasipat
ngayo'y ibinalik sa natural nilang habitat

maraming salamat sa nakasagip sa kanila
ibig sabihin, daigdig pa rin ay may pag-asa

- gregoriovbituinjr.
03.10.2024

* balita mula sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, Marso 9, 2024, pahina 9

Sabado, Marso 9, 2024

Sahod ng manggagawa, itaas! Sahod ng SSS executives, bawasan! Ibahagi sa manggagawa!

SAHOD NG MANGGAGAWA, ITAAS! SAHOD NG SSS EXECUTIVES, BAWASAN! IBAHAGI SA MANGGAGAWA!
Maikling sanaysay at tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

Sa loob ng pabrika o anumang pagawaan, ang usapin ay sahod versus tubo. Pag itinaas ang sahod ng manggagawa, mababawasan ang tubo. Kaya binabarat ang sahod ng manggagawa, dahil upang hindi mabawasan ang tubo, pati na ang kinikita ng mga malalaking negosyante o mga matataas na namumuno sa isang kumpanya o ehekutibo.

Pag nanawagang itaas ang sahod ng manggagawa, umaangal ang mga employer na maaapektuhan sila. At madalas iniuugnay ito sa pagtaas ng presyo ng bilihin. Pag tumaas daw ang sahod ng manggagawa, magmamahal din daw ang pangunahing bilihin. Kaya ayaw itong itaas. Kinakailangan pa ng mga manggagawa na ipaglaban na itaas ang kanilang sahod.

Subalit pag tumaas ang kinikita ng mga kapitalista, negosyante, o pinuno ng mga ehekutibo, hindi nila sinasabing magmamahal ang presyo ng mga bilihin.

Ang manggagawa sa NCR ay may minimum wage na P610.00 kada araw, at sa isang buwan ay P610 x 26 days = P15,860. Sa loob ng isang taon, ito ay P15,860 x 12 = P190,320.

Nagsaliksik tayo ng mga sahod o kinikita ng mga negosyante, kapitalista, o ehekutibo ng isang kumpanya. Nasaliksik natin ang sa SSS, kaya ito ang binigyang-pansin natin sa artikulong ito.

Gayunman, ang trabaho bang walong oras ng manggagawa ay hindi maipapantay sa trabahong walong oras ng mga ehekutibo ng SSS? Natatandaan ko, may panawagan noon na ipantay sa sahod ng manggagawa ang sahod ng mga lingkod bayan. Alam nating magkaiba ang sistema sa gobyerno kumpara sa kumpanya. Subalit sa punto na parehong nagtatrabaho ng walong oras ang manggagawa at taong gobyerno, tulad ng taga-SSS, na bibigyang halimbawa natin dito, bakit mas mataas ang sahod ng taga-SSS kumpara sa isang regular na manggagawang tumatanggap ng minimum wage? Naaapektuhan ba talaga ng dagdag-sweldo ang presyo ng bilihin?

Tingnan natin ang monthly salary ng mga SSS officials, na nasa kawing na: https://www.sss.gov.ph/sss/DownloadContent?fileName=SSSCOMPACKDEC16_final.pdf


Ang buwang sahod at alawans sa isang buwan ng Branch Head / Department Head/Asst. Branch Head ay P50,919.00 at sa isang taon ay 611,028.00. May benepisyo kada taon ay P152,738.00. Sumatotal ay P763,766.00. Meron pa silang Provident fund na ibig sabihin ay employer share na 40% ng monthly salary, na P16,347.60.

Sa sumunod na kolum, ang sahod at alawans ng isang Branch Head/ Department Head ay P72,098.00 kada buwan, at sa isang taon ay P865,176.00. May dagdag benepisyo pa kada taon na P192,346.00. Sumatotal ay P1,336,744.00. Dagdag pa ang  Provident fund na P24,269.20,

Ang buwanang sahod at alawas naman ng Asst. Vice President ay P91,028.00, at kada taon ay P1,092,336.00. May dagdag benepisyo pa ito kada taon na P231,256.00. Sumatotal ay P1,323,592.00.

Nariyan din ang buwanang sahod, alawans at mga dagdag benepisyo ng Vice President, Senior Vice President, at President and CEO.

Subalit sa taas ng kanilang sinasahod, wala tayong narinig na pag tumaas ang kanilang sahod ay tataas din ang presyo ng mga bilihin! Naapektuhan ba ang bilihin nang tumaas ang sahod ng mga taga-SSS? Hindi, di ba?

Subalit pagdating sa karaniwang manggagawa, tumaas lang ng isangdaang piso ay sasabihin agad na magtataasan ang presyo ng mga bilihin. Sahod at presyo ba talaga ang magkatambal o magkatunggali, kaya sigaw natin: Sahod itaas, Presyo ibaba?

Ibig sabihin, hindi talaga sahod at presyo ang magkatambal o magkatunggali. Pagkat sa loob ng pabrika, sahod at tubo ang talagang magkatunggali. Pag tumaas ang sahod, maapektuhan at bababa ang tubo. Kaya ayaw itaas ang sahod, upang hindi maapektuhan at mabawasan ang tubo ng kapitalista.

Pagkumparahin natin ito sa minimum wage na natatanggap ng isang regular na manggagawa:

Buwanang sahod ng manggagawa: P15,860
Buwanang sahod at alawans ng taga-SSS: P50,919.00

Taunang kita ng manggagawa: P190,320
Taunang sahod, alawans at benepisyo ng taga-SSS: P763,766.00

Hindi tayo umaangal na higit triple ang kinikita ng taga-SSS kaysa karaniwang manggagawa, dahil hindi naman tumataas ang presyo ng bilihin, subalit umaangal sila pag taasan lang ng P100 ang minimum wage ng manggagawa, at sasabihing tataas ang presyo ng bilihin pag tumaas ang sahod ng manggagawa. 

Sinubukan ko gawan ng tula ang usaping ito:

USAPING SAHOD NG MANGGAGAWA'T EHEKUTIBO

mahal ang benepisyo't sweldo ng taga-gobyerno
subalit presyo ng bilihin ay di apektado
gayong taasan lang ng sandaang piso ang sweldo
ng obrero, bilihin na'y magmamahal ang presyo

dito pa lang ay ating masusuring binobola
talaga tayo ng mambobolang kapitalista
di itataas ang sahod ng manggagawa nila
basta tumubo ng tumubo, kumita't kumita

panahon nang itaas ang sahod ng manggagawa
upang sadyang umunlad ang ekonomya ng bansa
sahod ng mga taga-gobyerno yaong ibaba
kung nais na ekonomya'y paunlarin ngang sadya

kongkretong pagsusuri sa kongkretong kalagayan
sa artikulo't tulang ito'y ating salalayan

03.09.2024

Mga pinaghalawan:

Biyernes, Marso 8, 2024

Tutungo ba ako sa rali ng kababaihan?

TUTUNGO BA AKO SA RALI NG KABABAIHAN?

tutungo kaya ako sa rali ng mga babae
sa Araw ng Kababaihan, gayong ako'y lalaki
baka ma-out of place ako roon, anong aking silbi
subalit maganda ring pumunta kung hanap ko'y rali

marahil ay kumuha ng ulat para sa Taliba
ng Maralita, na pahayagan ng mga dalita
iyon ang headline sa Taliba na dapat ibalita
ah, iyon nga marahil, kaya ako'y pupunta na nga

itutula ko ang mga isyu ng kababaihan
na kanilang ilalatag sa pagmartsa sa lansangan
ang tulad ko'y di dapat mawala sa raling anuman
lalo't maraming maralita'y pawang kababaihan

pasya ko ngayon ay magtungo sa nasabing pagkilos
upang ipakita ang aking pakikiisang lubos

- gregoriovbituinjr.
03.08.2024

Huwebes, Marso 7, 2024

Headline: Patay

HEADLINE: PATAY

pulos patay ang mga headline sa dyaryo
dalawang tinedyer, tinortyur, pinatay
mag-asawang senior, namatay sa sunog
dump truck bumaliktad, tatlo ang nautas
sa Japan, mayroon daw iniwang bangkay

wala na yatang balitang maganda
na nahe-headline naman sa tuwina
maliban pag nananalo si Pacquiao
sa kanyang laban ay headline talaga
subalit ngayon, iyon ay wala na

pulos patay ang nasa pahayagan
tila iyon ang kinakailangan
o marahil ay natataon lamang
na mahalagang iulat sa bayan

- gregoriovbituinjr.
03.07.2024

* litrato mula sa pahayagang Pang-Masa, Marso 7, 2024

Tungkulin

TUNGKULIN

isusulat ko pa rin ang kalagayan ng dukha
sa ulat, sanaysay, dagli, maikling kwento't tula
bibigkasin ko sa rali ang tulang makakatha
bilang munti kong ambag sa pagmumulat sa madla

hanggang ngayon ay pinag-aaralan ang lipunan
at maraming isyung tumatama sa sambayanan
kongkretong pagsusuri sa kongkretong kalagayan
upang sa isyu'y mabatid ang wastong kalutasan

oo, simple lang akong manunula, yano, payak
pasya ko'y kumampi sa inaapi't hinahamak
sa winalan ng tinig at gumagapang sa lusak
asam na lipunang makatao ang tinatahak

nawa'y magampanan kong husay ang gintong tungkulin
na tungo sa lipunang asam, ang masa'y mulatin

- gregoriovbituinjr.
03.07.2024

Miyerkules, Marso 6, 2024

Ulat: Patay sa sunog

ULAT: PATAY SA SUNOG

"Isang mag-asawa na senior citizen at dalawa nilang anak ang nasawi nang masunog ang kanilang bahay sa Brgy. Talon Dos, Las Piñas City, kahapon ng madaling araw."

"Sa ulat ng Las Piñas police, nagsimula ang sunog ng 2:38 ng madaling araw na umakyat lang sa unang alarma at naapula alas-4:36 ng madaling araw. Tinatayang aabot sa P7.5 milyon ang halaga ng napinsala. Inaalam pa ang sanhi ng sunog." ~ mula sa balitang "4 miyembro ng pamilya, patay sa sunog", pahayagang Pang-Masa, Marso 1, 2024, headline sa pahina 1 at ulat sa pahina 2

tinaguriang Fire Prevention Month ang Marso
dahil ba panay sunog sa panahong ito?
tulad na lang ng headline nitong Marso Uno
namatay sa sunog ay apat na miyembro
ng pamilya, nakalulungkot na totoo

ang Marso'y nakagisnang tag-araw, mainit
nagbabago man ang klima paulit-ulit
sa ganitong panahon, sunog ba'y malimit?
Fire Prevention Month ba'y paano makakamit?
upang di danasin ang sunog na kaylupit

pag nasunugan tiyak di mapapalagay
ang diwa't puso'y ligalig, tigib ng lumbay
tanging masasabi sa nasunugang tunay
kami po ay taospusong nakikiramay

- gregoriovbituinjr.
03.06.2024

Pinais na galunggong

PINAIS NA GALUNGGONG

madalas, nais ay pampagana
tulad ng pinais na galunggong
kaunti man ang tangan mong kwarta
ay masarap na kahit sa tutong

pagkat payak lang ang pamumuhay
sa madaling araw na'y gigising
kape ay papainiting tunay
habang sa asawa'y naglalambing

tiyak anong sarap ng agahan
pag mutyang diwata ang kasalo
ganito'y talagang tutulaan
ng pusong tumitibok ng husto

tara, tiyan ko na'y kumakalam
pinais na galunggong ang ulam

- gregoriovbituinjr.
03.06.2024

Kayrami palang search engine

KAYRAMI PALANG SEARCH ENGINE natutunan ko sa isang palaisipan na sa internet pala'y kayraming  search engine lalo't mananaliksik kan...