Miyerkules, Marso 18, 2026

Wala man sa toreng garing ang makatâ

WALA MAN SA TORENG GARING ANG MAKATÂ

minsan, may gabing di na siya kumakain
di pa dahil sa kawalan ng kaperahan
kundi mas masarap pang pagnilay-nilayin
ang mga akdang nais iambag sa bayan

panitikan, tulad ng mga tula't kwento
ang buhay nitong makatang nakikibaka
wala man sa toreng garing ang taong ito
tiyak ang makata'y laging nasa kalsada

kasama'y masang pinagsasamantalahan
ng bulok na sistemang dahilan ng luhà
sa mga akda'y kanyang inilalarawan
ang kalagayan ng abang obrero't dukhâ

bagamat makata'y wala sa toreng garing
nais niyang sa akdâ, isyu'y mapatining

- gregoriovbituinjr.
03.18.2026

Lunes, Marso 16, 2026

Ang siyam na kababaihang itinampok ng MET sa Buwan ng Kababaihan

ANG SIYAM NA KABABAIHANG ITINAMPOK NG MET SA BUWAN NG KABABAIHAN‎
Maikling sanaysay at tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

Nitong Linggo, Marso 15, 2026, ay nakita kong itinampok sa malalaking tarp sa labas at palibot ng Metropolitan Theater (MET) ang siyam na kababaihan, indibidwal at tribu para sa Buwan ng Kababaihan. Nagtungo ako sa MET upang dumalo sa mga aktibidad doon. Bago pumasok ay kinunan ko ng litrato ang mga tarp ng mga itinampok sa paligid ng MET ayon sa pagkakasunod. Ang mga itinampok na kababaihan ay sina:
‎1. CJ Opiaza 
‎2. Niana Guerrero 
‎3. Tessa Prieto-Valdes 
‎4. Bianca Denise Bustamante 
‎5. Cathy Garcia Molina 
‎6. Alex Eala 
‎7. T'boli Women
‎8. Fe Del Mundo 
‎9. Ifugao Women
Hindi ko kilala ang marami sa kanila, maliban kina Alex Eala at Dra. Fe Del Mundo. Kaya sinaliksik pa natin kung sino-sino sila at ano ang mga nagawâ nila at naiambag sa ating bansâ. Halos lahat ng saliksik na ito'y mula sa Wikipedia.

1. CJ Opiaza

Si Christine Juliane Hinkle Opiaza (ipinanganak noong Hulyo 8, 1998) ay isang modelo at nanalo ng Miss Grand International 2024. Siya ang unang Pilipinang tumangan ng nasabing korona. Nakipagkumpitensya rin siya sa Binibining Pilipinas noong 2022, ngunit hindi nakapasok sa pwesto, at naging first runner-up sa Miss Universe Philippines noong 2023.

2. Niana Guerrero

Si Niana Jose Evidente Guerrero (ipinanganak noong Enero 27, 2006) ay isang mananayaw at personalidad na sikat sa social media. Noong 2017, sumikat siya sa YouTube dahil sa kanyang "Despacito" dance cover at mula noon ay gumagawa na siya ng mga dance cover, lalo na kasama si Ranz Kyle. Noong Nobyembre 2019, sumali siya sa TikTok, kung saan karaniwan siyang nagpo-post ng mga dance video. Siya ang pinakasinusubaybayang personalidad sa TikTok sa Pilipinas, na umabot sa mahigit 40 milyong tagasunod.

‎3. Tessa Prieto-Valdes 

Si Maria Theresa Isabel "Tessa" Rufino Prieto-Valdes (ipinanganak noong Setyembre 1963) ay isang interior designer, socialite, kolumnista, at personalidad sa telebisyon na kilala sa kanyang magarbong personal na istilo sa fashion at sa kanyang gawaing pilantropo. Si Prieto-Valdes ay nagsusulat ng mga kolum para sa pamumuhay at lipunan para sa Philippine Daily Inquirer at isa sa mga nagtatag ng Red Charity Gala, isang taunang charity fashion gala sa Maynila. Lumabas din siya bilang isang personalidad sa media sa reality television at sa mga pelikula.

4. Bianca Denise Bustamante

Si Bianca Denise Bustamante (ipinanganak noong Enero 19, 2005) ay isang racing driver na makikipagkumpitensya sa Eurocup-3 para sa Palou Motorsport. Dati na siyang nakipagkumpitensya sa GB3 Championship, F1 Academy at W Series. Lumahok din siya sa mga sesyon ng pagsubok sa Formula E para sa McLaren at Cupra Kiro.

Noong Marso 2024, niraranggo ng kumpanya ng pagrenta ng sasakyan na Avis si Bustamante bilang pangatlo sa pinaka-maimpluwensyang babaeng racing driver na hindi taga-Europa; noong panahong iyon, mayroon siyang pinagsamang 2.2 milyong tagasunod sa Instagram at TikTok.

5. Cathy Garcia Molina 

Si Catherine Rosales Garcia-Sampana (dating Molina; ipinanganak noong Nobyembre 28, 1971) ay isang direktor ng pelikula at telebisyon na kilala sa pagdidirek ng mga pelikulang romantika komedya at dramang pampamilya na ginawa at ipinamahagi ng Star Cinema. Nagdirek din siya ng ilang serye sa telebisyon sa ABS-CBN, at isa sa mga residenteng direktor ng network. Siyam ba beses na pinakamataas na kita ang kanyang mga nagawang pelikula.

Una niyang asawa ang inhinyero at teknikal na direktor na si Philip Rey "Epoy" Molina (na namatay dahil sa isang aksidente sa sasakyan noong 2009) at may dalawang anak. Naging asawa naman niya ang cinematographer na si Louie Sampana.

6. Alexandra Eala

Si Alexandra Maniego Eala (ipinanganak noong Mayo 23, 2005) ay isang propesyonal na manlalaro ng tennis. Naabot niya ang pinakamataas na ranggo sa WTA singles na ika-29 na puwesto sa buong mundo noong Marso 16, 2026, na siyang dahilan kung bakit siya ang pinakamataas na ranggong Pinay sa kasaysayan ng WTA Tour. Siya rin ang unang Pinay na nakapasok sa top 30, kung saan tinalo niya ang maraming top-10 na manlalaro at mga pangunahing kampeon, at nakarating sa final sa Open Era.

Naabot ni Eala ang pinagsamang ranggo ng ITF junior na ika-2 na puwesto sa buong mundo noong Oktubre 6, 2020, at naging unang Pilipinang nanalo ng major junior title sa pamamagitan ng pag-angkin sa kategoryang girls' singles sa 2022 US Open.

7. T'boli women

Kasalukuyang naninirahan ng mga kababaihang T'boli sa mga dalisdis ng bundok sa magkabilang panig ng itaas na Lambak ng Alah at sa baybaying lugar ng Maitum, Maasim at Kiamba sa lalawigan ng Sarangani. Noong unang panahon, naninirahan ang mga T'boli sa itaas na palapag ng Lambak ng Alah. Pagkatapos ng Ikalawang Daigdigang Digmaan at pagdating ng mga naninirahan mula sa ibang bahagi ng Pilipinas, unti-unti silang naitulak sa mga dalisdis ng bundok, at halos napalayas mula sa matabang lupa ng lambak.

8. Fe Del Mundo

Si Fe Villanueva del Mundo OLD, ONS, GCGH (ipinanganak noong Nobyembre 27, 1911 – namatay noong Agosto 6, 2011) ay isang pedyatrisyan. Itinatag niya ang unang ospital ng mga bata sa Pilipinas at tumulong sa paghubog ng modernong sistema ng pangangalagang pangkalusugan para sa mga bata sa bansa. Ang kanyang pangunguna sa larangan ng pedyatrya sa Pilipinas ay tumagal ng walong dekada.

Kinilala siya sa pandaigdigan, kabilang ang Ramon Magsaysay Award for Public Service noong 1977. Noong 1980, ginawaran siya ng titulong Pambansang Siyentipiko ng Pilipinas, at noong 2010, natanggap niya ang Order of Lakandula. Siya ang unang babaeng pangulo ng Philippine Pediatric Society at ang unang babaeng pinangalanang Pambansang Siyentipiko ng Pilipinas. Siya rin ang unang babaeng nahalal na pangulo ng Philippine Medical Association sa 65-taong kasaysayan nito, at ang unang Asyanong nahalal na pangulo ng Medical Women's International Association.

9. Ifugao Women

Ayon sa pananaliksik, ang babaeng Ifugao ay matalino. Wala silang tiyak na termino para sa maganda dahil sa Ifugao, ang kagandahan ay isinasabuhay. Ang isang babae ay pinakamaganda kapag siya ay kumikilos nang may layunin, lubos na nauunawaan ang kanyang pag-iral. May "sinaunang" kaalaman (katutubong kaalaman) sa pangangalaga sa likas na tanawin upang protektahan ang kapaligiran. https://www.facebook.com/groups/ICW4Kiphodan/posts/3032161386984575/ 

PAGPUPUGAY SA MGA KABABAIHAN

ako'y lubos na nagpupugay
sa lahat ng mga babae
sa lola, yaya, impo, inay
tita, hipag, ate, at ale

kayo'y kalahati ng mundo
at umugit nitong lipunan
kami nama'y mula sa inyo
dinala ng siyam na buwan

kaya di kayo dapat api
o pinagsasamantalahan
dahil nga sa inyo'y bumuti
ang pamilya't ang pamayanan

sa bawat babae, salamat
kay inay, maraming salamat

03.16.2026

Linggo, Marso 15, 2026

Kalendaryong pangmesa

KALENDARYONG PANGMESA

kaygandang bigay ng isang kasama
ako na'y may kalendaryong pangmesa
sa presscon binigay ng tagamidya
sa kanya ang kalendaryong lilima

ang isang kalendaryo'y hiningi ko
pagkat wala pa akong kopya nito
sa misyon ko'y importanteng totoo
lalo't sa pagsasagawa ng plano

walang kalendaryo sa bahay ngayon;
ang Mercury Drug nga'y may taon-taong
kalendaryo na pang-costumer niyon
di ako nakakuha ngayong taon

sa kalendaryong pangmesa, salamat
tulong na ito'y mahalagang sukat

- gregoriovbituinjr.
03.15.2026

Miyerkules, Marso 11, 2026

May suloy na ang tanim kong sibuyas

MAY SULOY NA ANG TANIM KONG SIBUYAS
‎ginayat ko ang ilalim ng sibuyas
‎at inilagay sa ibabaw ng tubig
‎sa lagayan ng mineral water, baka
‎makapagpatubo ng sibuyas
‎ilang araw o isang linggo'y lumipas
‎nagkasuloy na ang tanim kong sibuyas
‎ay, kaysarap ulamin ng talbos nito
‎sabi nila, ito raw ay pampalakas
‎sana'y makapagpatubo ng marami
‎alagaan sa dilig itong itinanim
‎ang tagalungsod ay nagsasaka na rin
‎tiyagain ko lang at ito'y dadami
‎kailangan ngayon ay magtanim-tanim
‎upang di magutom at may aanihin
‎- gregoriovbituinjr.
‎03.11.2026

Martes, Marso 10, 2026

Payò sa panaginip

PAYÒ SA PANAGINIP

kagabi'y napanaginipan ka
payo'y gamitin ko ang gitara
aking mga tula'y gawin kong kanta
bakasakaling dito magkapera

batid mong walang salapi sa tulâ
kahit tambak-tambak ang aking kathâ
salamat sa payo, sintang diwatà
tumutulong kahit ikaw na'y walâ

salamat sa gitara mong binili
at sa akin, ito'y magkakasilbi
aawitin yaong tinig ng api
lalo't sa bayan alay na'y sarili

salamat, sinta ko, sa iyong payò
bagamat yaring puso'y nagdurugô

- gregoriovbituinjr.
03.10.2026

Lunes, Marso 9, 2026

11 titik na sagot sa krosword

‎11 TITIK NA SAGOT SA KROSWORD
‎nakatutuwâ minsan ang palaisipan
‎pag mga salita'y nagsanga-sangandaan
‎Pahalang: KAHALAGAHAN, KASALUKUYAN
‎Pababa: KALIGAYAHAN, KATAGALUGAN
‎ang krosword ay di lamang pampalipas-oras
‎kundi isipan natin ay pinatatalas
‎kumbaga ito'y ehersisyong pampalakas
‎ng utak, kung sa pagkain ay panghimagas 
‎bagamat "ka" ang unang pantig ng salitâ
‎at "an" naman ang sa dulong salitâ, tugmâ
‎wastong panlaping gamit sa mga katagâ
‎karaniwan sa ating katutubong wika
‎sumasagot ng krosword sa araw at gabi
‎ang makatang sa sambayanan nagsisilbi
‎- gregoriovbituinjr.
‎03.09.2026
‎* krosword mulâ sa pahayagang Abante Tonite, 01.06.2026, p7

Bunga, bungi, bungô

‎BUNGA, BUNGI, BUNGÔ
‎iba't ibang patinig
‎sa dulo ng salitâ
‎palaisipang ibig
‎kong masagutang sadyâ
‎ano kayâ ang sagot?
BUNGABUNGI, o BUNGÔ?
‎ano ang bungang dulot?
‎nabungi o nagdugô?
‎krosword pag sinagutan
‎ay dapat mong alamin
‎ang Pababa't Pahalang
‎nang tamang sagot kamtin
‎ganyan lang, katoto ko
‎at masasagutan mo
‎- gregoriovbituinjr.
‎03.09.2026

Balakin ng makatang taring

BALAKIN NG MAKATANG TARING
‎isang nobela ng pag-ibig
‎at araw-araw na pagtulâ
‎mga adhikang nakasandig
‎sa kalooban, puso't diwà
‎napakapayak na pangarap
‎na ninanais kong maabot
‎kahit gaano pa kahirap
‎danasin ma'y kayraming gusot
‎kwento ng masa'y susulatin
‎hanggang maging nobela ito
‎tulâ sa dukha'y kakathain
‎na araw-gabi'y gawain ko
‎patuloy akong magpapawis
‎kaharapin ma'y kahirapan
‎sa kabilâ ng dusa't amis
‎ito'y mapagtatagumpayan
‎- gregoriovbituinjr.
‎03.09.2026
‎* mga litrato mula sa larong Word Connect sa selpon

Linggo, Marso 8, 2026

Sa pagitan ng mga ilaw

SA PAGITAN NG MGA ILAW
‎sa pagitan ng mga ilaw
‎narito'y tibak ng lansangan
‎na nadarama'y pamamanglaw
‎nasa diwa'y "bakit ba ganyan?"
‎patuloy ang pangungurakot
‎ng trapong ibinoto ninyo!
‎patuloy ang sistemang buktot
‎kailan pa ang pagbabago?
‎ngunit tuloy ang pangangarap
‎ng isang sistemang parehas
‎na walang trapong mapagpanggap
‎itatayo'y lipunang patas
‎kayâ tara, mga kasama
‎patuloy na mag-organisa
‎- gregoriovbituinjr.
‎03.08.2026 (International Women's Day)

* selfie pataas sa UP Film Center, 03.06.2026

Sabado, Pebrero 28, 2026

Talbos ng sibuyas

TALBOS NG SIBUYAS

bente pesos ang tatlong piraso
ng nabiling talbos ng sibuyas
mayaman sa Bitamina A, C,
K, at fiber o hibla, mabuti
at pampalakas ng immune system
nagpapabuti rin ng panunaw
at nagpapatibay rin ng buto

sagana rin daw sa antioxidant
tumutulong bumaba ang presyon
ng kolesterol, at mayroon ding
anti-inflammatory properties
na anong inam para sa puso
at pangkalahatang kalusugan

kaya itong talbos ng sibuyas
ay inuulam ko't pampalakas

- gregoriovbituinjr.
02.28.2026

* datos mula sa google

Martes, Pebrero 24, 2026

Makatâ

MAKATÂ

kaming mga makatâ
mangangathâ ng tulâ
at samutsaring akdâ
kayraming parikalâ
at mga talinghagà
alay namin sa madlâ

sakaling di palagay
sa naganap sa búhay
ang tula'y aming tulay
sa kabilâ ng lumbay

sa tulâ binabaling
ang isyung tumitining
na sa diwa'y nagsupling
sa tulang aming sining

- gregoriovbituinjr
02.24.2026
(Pebrero ay Buwan ng Sining)

Lunes, Pebrero 23, 2026

Mouses

MOUSES

sa nilalaro ko sa selpon na Word Connect
may isang sagot na tsamba't di ko maisip
pagkat sumulpot doon ang salitang MOUSES
gayong tamang plural ng MOUSE ay MICE, di MOUSES
parang plural ng HOUSE ay di HICE, kundi HOUSES

anong uring Ingles ang MOUSES makikita
o wala na ba talagang maisip sila
kayraming salitang pang-Word Connect talaga
ngunit ang isang ito'y nakapagtataka
di batid kung salitang ito'y ginamit na

ngunit patuloy pa rin akong naglalarô
ng Word Connect pag nagpapahinga o hapô
mabuti sa kalusugan ko't di siphayò
dahil nakagaganda sa isip ko't pusò

- gregoriovbituinjr.
02.23.2026

Linggo, Pebrero 22, 2026

Tatlong libreto ng tulâ sa tatlong taon

3 LIBRETO NG TUL SA 3 TAON
Maikling sanaysay at tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

Mula 2006 ay nakapaglathala na ako ng mga aklat. Una na ang 60-pahinang "Ningas-Bao". At huli kong gawang nasaksihan ni misis na nalathala ay ang 24-pahinang libretong "Bakit natin dapat alagaan ang kalikasan?" noong Pebrero 2020. Siya ang nagdisenyo ng cover o pabalat ng aklat. Apat na taon pa ang nakalipas bago nakapaglabas muli ng aklat ang inyong lingkod. Ang tema'y hinggil sa mga napapanahong isyu o usapin sa lipunan.

Ang huli kong aklat na ginawa noong nabubuhay pa si misis ay ang "Malayang Salin ng mga Tula ng mga Makatang Palestino" kung saan ang pagsasalin ng tula sa aklat na ito'y sinimulan noong Oktubre 1, 2024, na sana’y tuloy-tuloy sa buong Oktubre, at abutin ng Nobyembre 29 para sa International Day in Solidarity with the Palestinian People. Bawat araw ay may isang tulang isinalin.

Subalit natigil ito noong Oktubre 23, 2024 dahil si misis ay isinugod sa ospital dahil sa pananakit ng kanyang tiyan. Nakita na ang kanyang sakit ay venous thrombosis o blood clot. Sinasabi ng mga doktor na rare case daw ang kay misis dahil bihira raw ang kasong blood clot sa bituka. Kahit nasa ospital kami ni misis ay nakikiisa pa rin ako (o kami) sa laban ng mga Palestino upang lumaya sila sa kuko ng mga buhong na sumakop sa kanilang bansa.

Ito ang huling aklat na proyekto namin ni misis bago siya nawala nitong Hunyo 11, 2025. Kaya napaka-espesyal ng aklat na ito sa akin.

Subalit ang aklat na ito'y di nailunsad noong Nobyembre 29, 2024 para sa International Day in Solidarity with the Palestinian People, sapagkat nasa ospital pa kami noong panahong iyon. Nailunsad lang ang aklat sa rali sa Liwasang Bonifacio sa Maynila noong Nobyembre 29, 2025 para sa International Day in Solidarity with the Palestinian People.

Sunod na libreto kong nalathala ay ang 40-pahinang "Tula't Tuligsa Laban sa Korapsyon" na inihanda para sa Disyembre 9 - International Anti-Corruption Day. Dahil sa matinding korapsyon sa ating bansa, kumatha rin ako ng mga tula laban sa mga kurakot. Inilathala ko ito at inilunsad naman sa Multimedia Room ng Commission on Human Rights noong Disyembre 9, 2025.

Sumunod na libretong inilabas ko'y ang 40-pahinang "Tula't Panawagan para sa Hustisyang Panlipunan" para naman sa Pebrero 20 - World Day of Social Justice. Hinggil naman ito sa maraming isyung nananawagan ng katarungan.

Kaya mula 2024 ay taun-taon na akong naglalathala ng mga munti kong aklat ng mga tula.

Batid kong walang pera sa tula, bagamat kaysipag kong kumatha ng tula bawat araw. Kung ang isang tula ko'y P100 at nakakagawa ako ng dalawang tula o higit pa sa isang araw, 2 tula x P100 isang araw equals P200, P200 x 7 araw sa isang linggo equals P1,400, P1,400 sa apat na linggo sa isang buwan equals P5,600 sa isang buwan (28 araw) o P200 x 30 araw equals P6,000 kada buwan. Subalit sinong bibili ng tula sa isang araw? Maliban kung may koneksyon ka sa arawang pahayagang naglalathala ng iyong tula bawat araw. Subalit wala.

Kaya nagpasiya akong ilathala ang aking mga tula bilang munting libro o libreto upang kahit paano ay mapakinabangan ko ang mga tula sa pambili ko ng pang-araw-araw na pangangailangan, tulad ng bigas, isda, gulay, at pamasahe.

ANG MGA MUNTI KONG AKLAT NG MGA TULÂ

paano ba kikita ang biyudo
kundi maglabas ng sariling libro

ng mga tulâ, lalo't na't pultaym
na kumikilos para sa bayan

narito ang nalathala kong aklat
na panlipunan ang tema't pamagat:

"Malayang salin ng mga Tulâ
ng mga Makatang Palestino"

ang sumunod na nagawa ko ngayon
"Tula't Tuligsa Laban sa Korapsyon"

nariyan pa'y "Tula't Panawagan
para sa Hustisyang Panlipunan"

nawa ito'y tangkilikin ng madlâ
nang kumita rin ang abang makatâ

02.22.2026 

Huwebes, Pebrero 12, 2026

Ang aklat ng 34 na kwento ni H. G. Wells

ANG AKLAT NG 34 NA KWENTO NI H. G. WELLS
Maikling sanaysay at tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

Katulad ng manunulat na Pranses na si Jules Verne ay kilala rin ang manunulat na Ingles na si Herbert George Wells sa mundo ng science fiction. Mayroon na ako ng mga aklat ni Verne, tulad ng  Journey to the Center of the Earth, Twenty Thousand Leagues Under the Seas, at Around the World in Eighty Days. Subalit wala pa akong kalipunan ng mga maikling kwento ni Verne.

Kaya nang makita ko ang aklat na The Crystal Egg & Other Stories ni H. G. Wells ay di na ako nagdalawang isip na bilhin iyon sa Book Sale sa Farmers Plaza, kaninang hapon, Pebrero 12, 2026. Bihira ang ganitong pagkakataon. Gayunman, mayroon na ako ng ilang klasikong nobela ni H. G. Wells, tulad ng The Time Machine, at The War of the Worlds. Habang napanood ko naman sa sinehan ang kanyang nobelang The Island of Doctor Moreau, at napanood sa telebisyon ang kanyang The Invisible Man

Nabili ko ang nasabing aklat sa halagang P240. Pambili ko sana iyon ng limang kilong bigas na tig-50 ang kilos, subalit hindi ko pinalampas ang pagkakataong bilhin ang aklat. Sanay naman akong mag-fasting, huwag lang palagi.

Umabot din ang aklat ng 480 pahina (30 pahina ang naka-Roman numeral, habang 450 pahina naman ang naka-Hindu Arabic numeral. Ang aklat ay may sukat na 5" x 7.75" at kapal na 1". Naglalaman iyon ng tatlumpu't apat na kwento.

bihira ko lang makita sa mga book store
itong kalipunan ng maiikling kwento
ni H. G. Wells kaya binili ko na ngayon
bago pa mawala't maunahan pa ako

tiyak na marami akong matututunan
sa kanyang sinulat na mga science fiction,
dystopian novel, at social realism man
di dapat palampasin ang pagkakataon

pambili ng bigas, ibinili ng libro
inuna'y aklat, imbes na lamnan ang tiyan
ganyan yata talaga ang mga tulad ko
sanay nang mag-fasting, basta't utak malamnan

nawa ako'y makapagsulat pa talaga
di lang ng mga tulâ kundi ng nobela

02.12.2026

Namang at Namin, ina-autocorrect sa 'Naming"

NAMANG AT NAMIN, INA-AUTOCORRECT SA 'NAMING'
Maikling sanaysay at tulâ ni Gregorio V. Bituin Jr.

Naging maingat na akong bantayan ang biglaang pagbabago ng salitâ dahil sa auto-correct sa Microsoft Word na madalas kong gamitin.

Kayâ bukod sa aking mga kwaderno kung saan madalas akong kumathâ o nagsusulat, iyon naman ay tinitipa ko na sa Notepad, hindi na sa Word, upang hindi agad ma-auto-correct ng kompyuter. Ina-auto-correct kasi ng Word sa Ingles ang mga salita sa wikang Filipino, kayâ nasasabi ko tuloy madalas, naga-auto-wrong na naman ang kompyuter, na kung ngitian ko lang sa simulâ ay kinaiinisan ko na kalaunan.

Kayâ bago ko i-upload ang isang sanaysay, kwento o tulâ ay tinitiyak kong wasto ang pagbaybay o spelling ng mga salitâ. Dahil pag may nakita akong mali ay pinag-uukulan ko talaga ng panahon upang i-edit ang maling pagbaybay.

Isa sa mga halimbawà ng mga salitâ ay ang "namang" at ang "namin" na ina-auto-correct at nagiging "naming" o ginagawang Ingles ang salitâ. Nakakaasar, kaya dapat ka talagang maging mapagmatyag pag Word ang gamit mo.

Sa Notepad sa laptop ay di binabago ang mga salitâ kayâ iyon ang madalas kong gamitin. Subalit ang Notepad sa cellphone, dati'y hindi naga-auto-correct, subalit ngayon ay naga-auto-correct na.

Naranasan ko ito noon nang dinala ko sa printing press ang isang ilalathalang diyaryong Obrero, higit isang dekada na ang nakararaan. Nakita ko ang isang kamalian sa artikulo ko na nasa plate, nang mabasa kong "Matapos ang talumpati sa rali, agad naming niyakap ni KR..." Mukhang dalawa kaming yumakap sa nagtalumpati, gayong siya lang ang yumakap.

Gayong ang isinulat ko sa orihinal ay "Matapos ang talumpati sa rali, agad namang niyakap ni KR..." Kaya inayos agad ng stripper ang nasabing plate, ginupit ng cutter ang mali, inayos, at nilagyan ng scatch tape. Di pa uso noon ang CTP (computer to plate). Bago kasi i-layout sa pagemaker na gamit namin noon ay tinitipa mula sa Word ang mga artikulo. At pag dinala mo na sa printing press 'yung ni-layout mo, ipaplakda na iyon sa plate o sa master stencil. Buti may CTP na ngayon, kaya mas madali na ang printing.

Noon pa'y ina-autocorrect na ng Word ang mga salitâ. Kaya kung hindi ka matalas mag-edit ng sarili mong gawâ, aba'y baka malathalâ na lang ang kamalian at hindi mo na iyon maedit. Kayhirap namang iisa-isahin mong i-correct ang isang libong kopya ng dyaryo.

WIKANG FILIPINO, INA-AUTOCORRECT SA INGLES

akala ng Microsoft Windows, typo error
o maling spelling o baybay ng salitâ
gayong tinitipa ko'y nasa Filipino
ina-autocorrect, akala'y Ingles iyon

kayâ dapat maging mapagmatyag din tayo
sa kompyuter o sa cellphone man isinulat
na bago i-upload, i-edit mong totoo
baka may makalusot na mali, nalingat

mahirap nang i-edit pag nalathalà na
halimbawa, sa magasin o pahayagan
buti kung nasa pesbuk o sa blog mong sadyâ
maeedit mo pa't mali'y mapapalitan

ganyan lang naman talaga ang autocorrect
makulit, kaya dapat talasan ang edit

02.12.2026

Miyerkules, Pebrero 11, 2026

Salamat sa aklat ng tulâ, kamakatâ

SALAMAT SA AKLAT NG TULÂ, KAMAKATÂ

salamat sa aklat ng tulâ, kamakatâ
dahil sa Buwan ng Sining, nagkitang sadyâ
sa isang pagtatanghal, pagbigkas ng tulâ
patuloy sa sining, daanan man ng sigwâ

animo'y pitong parang ang aking sinuyod
habang parang kalabaw akong kumakayod;
ang aklat mong "Sa Pinakaubod ng Lugod"
ay binabasa ko, sa trabaho ma'y pagod

tulang nalathalà sa libro'y labing-apat
kahanga-hangang sa pagtula'y naging tapat
kayâ bigyan ka ng gawad ay nararapat
dapat ka lang tanghaling makatâ ng lahat

mabuhay ka, Glen Sales, at ang iyong libro!
taos akong nagpupugay, ako'y saludo!

- gregoriovbituinjr.
02.11.2026

* kuha sa Bahay Tsinoy nang bumigkas ng tulâ ang mga kasapi ng Angono 3/7 Poetry Society, kasabay ng Pasinaya 2026, at doon ay binigyan ako ng makatang Glen Sales ng sipi ng kanyang aklat ng mga tulâ
* una kaming nagkasama ng makatang Glen Sales sa grupong KAUSAP (Kapatirang Umuugnay sa Sining at Panitikan)

Sa ika-8 death monthsary ni misis

SA IKA-8 DEATH MONTHSARY NI MISIS

pag a-Onse ng buwan na'y dumatal
ginugunita kita, aking mahal
naroon ka na sa kamay na banal
at ako'y patuloy na nagmamahal

naaalala ko ang iyong ngiti
ang mukhang maaliwalas na iwi
ang kayganda't nangungusap mong lábi
ang magaganda mong mga daliri

ang iyong kaisipan at talino
ang paglalambingan nating totoo
subalit wala ka na, O, sinta ko
tititig na lang sa iyong litrato

sa kabilâ ng dalamhati't lumbay
inaalala kita, sintang tunay

- gregoriovbituinjr.
02.11.2026

Martes, Pebrero 10, 2026

Batang edad 9, patay sa gulpi

BATANG EDAD 9, PATAY SA GULPI

karumaldumal, karima-rimarim
yaong sinapit ng magkakapatid
sa kamay ng di kilalang salarin
ang búhay ng bunso'y agad napatid

ang ina'y O F.W. sa Saudi
at sa Bacolod, ang ama'y obrero
tuwing Sabado lang nakakauwi
walang kasama sa bahay ang tatlo

ang búhay na saksi'y pawang sugatan
buti't ibang kapatid pa'y nabuhay
anang pulis, di naman ninakawan
may gálit ba ang suspek na pumatay?

nawa katarungan ay kamtin nila
para sa magkakapatid, HUSTISYA!

- gregoriovbituinjr.
02.10.2026

* ulat mulâ sa pahayagang Pang-Masa, Pebrero 9, 2026, tampok na balità (headline) at pahina 2

Biyernes, Pebrero 6, 2026

Sa ikaanim na Black Friday Protest ng 2026

SA IKAANIM NA BLACK FRIDAY PROTEST NG 2026

unang Biyernes ng Pebrero, wala pa ring
nakulong na malalaking isdâ o pating
ito nga'y isang malaking alalahanin
baka kurakot ay patuloy sa gawain

paano pa ba mapapanagot ng bayan
ang sangkatutak na kurakot at kawatan
na buwis ng bayan ang pinagdiskitahan
kayâ di maayos ang serbisyo sa tanan

ay, dapat nang baguhin ang sistemang bulok
at ibagsak ang mga pulitikong bugok
kahit matalinong trapo'y nagiging hayok
sa bilyon-bilyong buwis at pondo sa tuktok

dapat nang wakasan ang bulok na sistema
kayâ, O, Bayan, dapat na tayong mag-alsa

- gregoriovbituinjr.
02.06.2026

* kuha sa tapat ng UP Oblation at sa Bahay ng Alumni, 02.06.2026

Martes, Pebrero 3, 2026

Pagkathà ng soneto

PAGKATHÂ NG SONETO

isang hámon sa mga tulad ko
ang muling pagkathâ ng soneto
salamat sa imbitasyon dito
upang magbahagi ng likhâ ko

ako'y isang Bituin sa lupà
palakad-lalad, pagalà-galà
nilalanghap ang hanging sariwà
sa polusyong kaysakit sa bagà

narito sa magubat na lungsod
nagdaralita, kayod nang kayod
mabuti't may tulang humahagod
upang guminhawa yaring likod

salamat, O, Batute't Balagtas
kayo sa tulâ ko'y mababakas

- gregoriovbituinjr.
02.03.2026

Lunes, Pebrero 2, 2026

Nakatulog sa pagod si alagà

NAKATULOG SA PAGOD SI ALAGÀ

nakita kong natutulog na sa gamit ko
si alagang kaytagal nawalâ sa bahay
mukhang pagod at nakatulog agad ito
na kung pagmasdan mo'y tila di mapalagay

gamit kong pawang mga tambak na diyaryo
habang nakasalansan yaong mga aklat
baka siya'y nananaginip ng adobo
o kaya'y tulingan o sapsap na pinangat

dumating siya habang pusikit ang dilim
minsan, umuuwi ring walang halukipkip
madaling araw na, ako'y tutulog na rin
at muling kakatha ng nasa panaginip

buti't siya'y di naguguluhan tulad ko
na di malaman anong sisimulang kwento

- gregoriovbituinjr.
02.02.2026

Miyerkules, Enero 21, 2026

Pasaring

PASARING

may pasaring muli ang komikero
hinggil sa senaTONG na nakakulong
di raw magtatagal sa kalaboso
dahil sa kaytinding agimat niyon

aba'y nagbiro pa si Mambubulgar
sapul na sapul ang pinatamaan
masa'y batid agad ang ibinulgar
dahil headline naman sa pahayagan

ngunit agimat ba'y tatalab kayâ
sakaling siya'y makalaya agad?
paano ang hustisya sa binahâ?
dahil sa ghost flood control, anong bigat!

o agimat ay sa pelikula lang?
at di sa kurakot na puso'y halang?

- gregoriovbituinjr.
01.21.2026

* mula sa pahayagang Bulgar, Enero 21, 2026, p.3

Linggo, Enero 11, 2026

Panalo ka pa rin, Alex Eala!

PANALO KA PA RIN, ALEX EALA!

natalo ka man, panalo ka pa rin
sa pusò ng madla't bayang magiliw
sa ulat, dalawang kembot na lang daw
at ikaw na'y magiging kampyong tunay

natalo man, kami'y sumusuporta
pa rin sa iyo, O, Alex Eala!
inspirasyon sa mga Pilipino
di tulad ng kurakot sa gobyerno

mga kurakot ay nagpapababà
ng moral dahil kawatan, kuhilà
di tulad mong nagbibigay ng dangal
sa bansa't mayroong mabuting asal

sa iyo, taasnoong pagpupugay!
pagkat sa bayan, bayani kang tunay!

- gregoriovbituinjr.
01.11.2026

* ulat mulâ sa pahayagang Abante, Enero 10 at 11, 2026, p.8

Sabado, Enero 10, 2026

Humaging sa diwa

HUMAGING SA DIWA

madaling araw pa rin ay gising
sa higaan ay pabiling-biling
dapat oras na upang humimbing
ngunit sa diwa'y may humahaging

di ko mabatid yaong salita
na nais magsumiksik sa diwa
mababatid ko rin maya-maya
at agad ko nang maitutula

marahil dapat muling umidlip
baka naroon sa panaginip
ang salitang nais kong malirip
o baka naritong halukipkip

ayaw akong dalawin ng antok
subalit nais ko nang matulog

- gregoriovbituinjr.
01.10.2026

Martes, Enero 6, 2026

Dalawang plato pa rin tayo sa kaarawan mo

DALAWANG PLATO PA RIN TAYO SA KAARAWAN MO

dalawang plato pa rin ang inihanda ko
sa kaarawan mo, mahal, tig-isa tayo
bagamat alam kong ako lang ang kakain
naisip kong ang handa'y pagsaluhan natin

pagbati ko ay maligayang kaarawan
wala ka na subalit ikaw pa'y nariyan
wala mang keyk, ipagpaumanhin mo, sinta
pagkat keyk ngayon higit presyong Noche Buena

binilhan ka ng paborito mong adobo
tayo lang dalawa ang magsasalo-salo
bagamat ako lang talaga ang uubos
datapwat ako lang mag-isa ang uubos

sinta kong Libay, tigib man ako ng luhà
happy birthday ang bati ng abang makatâ

- gregoriovbituinjr.
01.06.2026

Sa iyong ika-42 kaarawan

SA IYONG IKA-42 KAARAWAN

saan ka man naroroon
maligayang kaarawan
ninamnam ko ang kahapon
na tila di mo iniwan

oo, nasa gunita pa
ang mapupula mong labi
akin pang naaalala
ang matatamis mong ngiti

tulad ng palaso't busog
ni Kupido sa puso ko
binabati kita, irog
sa pagsapit ng birthday mo

muli, pagbati'y tanggapin
sa puso ko'y ikaw pa rin

- gregoriovbituinjr.
01.06.2026

Lunes, Enero 5, 2026

Kaypanglaw ng gabi

KAYPANGLAW NG GABI

ramdam ko ang panglaw ng gabi
lalo ang nagbabagang lungkot
sa kalamnan ko't mga pisngi
na di batid saan aabot

may hinihintay ngunit walâ
subalit nagsisikap pa rin
sa kabila ng pagkawalâ
ng sintang kaysarap mahalin

tila ba gabi'y anong lamlam
kahit maliwanag ang poste
at buwan, tila di maparam
ang panglaw at hikbi ng gabi

sasaya ba pag nag-umaga?
o gayon din ang dala-dala?

- gregoriovbituinjr.
01.05.2026

Sabado, Disyembre 27, 2025

Kayrami palang search engine

KAYRAMI PALANG SEARCH ENGINE

natutunan ko sa isang palaisipan
na sa internet pala'y kayraming search engine
lalo't mananaliksik kang may hinahanap
mga impormasyong dapat mabasa man din

nariyan ang Rambler, Infospace, Blekko, Yahoo,
Altavista, Gigablast, Webopedia, Blingo,
Yandex, Google, Dogpile, Naver, Lycos, Otalo,
Excite, Hotbot, Mamma, Yippy, Iwon, Mahalo

samutsaring makina sa pananaliksik
Yahoo at Google lang ang madalas kong gamit
ang iba'y susubukan kong may pagkasabik
lalo't may hinahanap ako't hinihirit

salamat at may Word Search o Hanap Salità
at ganitong datos ay nahanap kong biglâ

- gregoriovbituinjr.
12.27.2025

Hayaan n'yong magkwento ako

HAYAAN N'YONG MAGKWENTO AKO

hayaan n'yong magkwento ako sa bawat sandali
pagkat pagkukwento naman ay di minamadali
salaysay ng mga nangyari, dinanas at sanhi
hanggang itanong sa sarili, anong aking mithi?
bakit mga trapong kurakot masamâ ang budhi?

ang Paskong tuyó ba'y pagtitiis lamang sa tuyó
may letson nga subalit ang buhay ay nanunuyô
pagkat walâ na ang tanging pagsintang sinusuyò
kahit tahakin ko man ang ilaya hanggang hulô
di ko na batid kung paano tupdin ang pangakò

hayaan n'yong makathâ ko pa ang nobelang nais
upang kamtin ang asam na tagumpay na matamis
sa kabilâ ng mga naranasang pagtitiis
hanggang aking matipunong katawan ay numipis

- gregoriovbituinjr.
12.25.2025

Sabado, Disyembre 20, 2025

Bawal mapagod

BAWAL MAPAGOD

bawal mapagod ang diwà, puso't katawan
magpahinga pa rin ng madalas at minsan
habang naghahanda sa matitinding laban
sa pagsulat at pagkilos para sa bayan

matulog tayo ng walong oras, ang sabi
payò ng matatanda'y sundin araw-gabi
walong basong tubig ang inuming mabuti
katawa'y ipahinga kahit super-busy

minsan, hatinggabi'y gising pa't nagsusulat
nang musa ng panitik ay naritong sukat
antok ako'y di na pinigilang magmulat
upang likhain ang tulang may tugma't sukat

O, Musa ng Panitik, diwa ko't diwatà
pagkat likhang tula'y aking tulay sa madlâ

- gregoriovbituinjr.
12.20.2025

Wala man sa toreng garing ang makatâ

WALA MAN SA TORENG GARING ANG MAKATÂ minsan, may gabing di na siya kumakain di pa dahil sa kawalan ng kaperahan kundi mas masarap pang pagni...