Miyerkules, Marso 18, 2026

Wala man sa toreng garing ang makatâ

WALA MAN SA TORENG GARING ANG MAKATÂ

minsan, may gabing di na siya kumakain
di pa dahil sa kawalan ng kaperahan
kundi mas masarap pang pagnilay-nilayin
ang mga akdang nais iambag sa bayan

panitikan, tulad ng mga tula't kwento
ang buhay nitong makatang nakikibaka
wala man sa toreng garing ang taong ito
tiyak ang makata'y laging nasa kalsada

kasama'y masang pinagsasamantalahan
ng bulok na sistemang dahilan ng luhà
sa mga akda'y kanyang inilalarawan
ang kalagayan ng abang obrero't dukhâ

bagamat makata'y wala sa toreng garing
nais niyang sa akdâ, isyu'y mapatining

- gregoriovbituinjr.
03.18.2026

Lunes, Marso 16, 2026

Ang siyam na kababaihang itinampok ng MET sa Buwan ng Kababaihan

ANG SIYAM NA KABABAIHANG ITINAMPOK NG MET SA BUWAN NG KABABAIHAN‎
Maikling sanaysay at tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

Nitong Linggo, Marso 15, 2026, ay nakita kong itinampok sa malalaking tarp sa labas at palibot ng Metropolitan Theater (MET) ang siyam na kababaihan, indibidwal at tribu para sa Buwan ng Kababaihan. Nagtungo ako sa MET upang dumalo sa mga aktibidad doon. Bago pumasok ay kinunan ko ng litrato ang mga tarp ng mga itinampok sa paligid ng MET ayon sa pagkakasunod. Ang mga itinampok na kababaihan ay sina:
‎1. CJ Opiaza 
‎2. Niana Guerrero 
‎3. Tessa Prieto-Valdes 
‎4. Bianca Denise Bustamante 
‎5. Cathy Garcia Molina 
‎6. Alex Eala 
‎7. T'boli Women
‎8. Fe Del Mundo 
‎9. Ifugao Women
Hindi ko kilala ang marami sa kanila, maliban kina Alex Eala at Dra. Fe Del Mundo. Kaya sinaliksik pa natin kung sino-sino sila at ano ang mga nagawâ nila at naiambag sa ating bansâ. Halos lahat ng saliksik na ito'y mula sa Wikipedia.

1. CJ Opiaza

Si Christine Juliane Hinkle Opiaza (ipinanganak noong Hulyo 8, 1998) ay isang modelo at nanalo ng Miss Grand International 2024. Siya ang unang Pilipinang tumangan ng nasabing korona. Nakipagkumpitensya rin siya sa Binibining Pilipinas noong 2022, ngunit hindi nakapasok sa pwesto, at naging first runner-up sa Miss Universe Philippines noong 2023.

2. Niana Guerrero

Si Niana Jose Evidente Guerrero (ipinanganak noong Enero 27, 2006) ay isang mananayaw at personalidad na sikat sa social media. Noong 2017, sumikat siya sa YouTube dahil sa kanyang "Despacito" dance cover at mula noon ay gumagawa na siya ng mga dance cover, lalo na kasama si Ranz Kyle. Noong Nobyembre 2019, sumali siya sa TikTok, kung saan karaniwan siyang nagpo-post ng mga dance video. Siya ang pinakasinusubaybayang personalidad sa TikTok sa Pilipinas, na umabot sa mahigit 40 milyong tagasunod.

‎3. Tessa Prieto-Valdes 

Si Maria Theresa Isabel "Tessa" Rufino Prieto-Valdes (ipinanganak noong Setyembre 1963) ay isang interior designer, socialite, kolumnista, at personalidad sa telebisyon na kilala sa kanyang magarbong personal na istilo sa fashion at sa kanyang gawaing pilantropo. Si Prieto-Valdes ay nagsusulat ng mga kolum para sa pamumuhay at lipunan para sa Philippine Daily Inquirer at isa sa mga nagtatag ng Red Charity Gala, isang taunang charity fashion gala sa Maynila. Lumabas din siya bilang isang personalidad sa media sa reality television at sa mga pelikula.

4. Bianca Denise Bustamante

Si Bianca Denise Bustamante (ipinanganak noong Enero 19, 2005) ay isang racing driver na makikipagkumpitensya sa Eurocup-3 para sa Palou Motorsport. Dati na siyang nakipagkumpitensya sa GB3 Championship, F1 Academy at W Series. Lumahok din siya sa mga sesyon ng pagsubok sa Formula E para sa McLaren at Cupra Kiro.

Noong Marso 2024, niraranggo ng kumpanya ng pagrenta ng sasakyan na Avis si Bustamante bilang pangatlo sa pinaka-maimpluwensyang babaeng racing driver na hindi taga-Europa; noong panahong iyon, mayroon siyang pinagsamang 2.2 milyong tagasunod sa Instagram at TikTok.

5. Cathy Garcia Molina 

Si Catherine Rosales Garcia-Sampana (dating Molina; ipinanganak noong Nobyembre 28, 1971) ay isang direktor ng pelikula at telebisyon na kilala sa pagdidirek ng mga pelikulang romantika komedya at dramang pampamilya na ginawa at ipinamahagi ng Star Cinema. Nagdirek din siya ng ilang serye sa telebisyon sa ABS-CBN, at isa sa mga residenteng direktor ng network. Siyam ba beses na pinakamataas na kita ang kanyang mga nagawang pelikula.

Una niyang asawa ang inhinyero at teknikal na direktor na si Philip Rey "Epoy" Molina (na namatay dahil sa isang aksidente sa sasakyan noong 2009) at may dalawang anak. Naging asawa naman niya ang cinematographer na si Louie Sampana.

6. Alexandra Eala

Si Alexandra Maniego Eala (ipinanganak noong Mayo 23, 2005) ay isang propesyonal na manlalaro ng tennis. Naabot niya ang pinakamataas na ranggo sa WTA singles na ika-29 na puwesto sa buong mundo noong Marso 16, 2026, na siyang dahilan kung bakit siya ang pinakamataas na ranggong Pinay sa kasaysayan ng WTA Tour. Siya rin ang unang Pinay na nakapasok sa top 30, kung saan tinalo niya ang maraming top-10 na manlalaro at mga pangunahing kampeon, at nakarating sa final sa Open Era.

Naabot ni Eala ang pinagsamang ranggo ng ITF junior na ika-2 na puwesto sa buong mundo noong Oktubre 6, 2020, at naging unang Pilipinang nanalo ng major junior title sa pamamagitan ng pag-angkin sa kategoryang girls' singles sa 2022 US Open.

7. T'boli women

Kasalukuyang naninirahan ng mga kababaihang T'boli sa mga dalisdis ng bundok sa magkabilang panig ng itaas na Lambak ng Alah at sa baybaying lugar ng Maitum, Maasim at Kiamba sa lalawigan ng Sarangani. Noong unang panahon, naninirahan ang mga T'boli sa itaas na palapag ng Lambak ng Alah. Pagkatapos ng Ikalawang Daigdigang Digmaan at pagdating ng mga naninirahan mula sa ibang bahagi ng Pilipinas, unti-unti silang naitulak sa mga dalisdis ng bundok, at halos napalayas mula sa matabang lupa ng lambak.

8. Fe Del Mundo

Si Fe Villanueva del Mundo OLD, ONS, GCGH (ipinanganak noong Nobyembre 27, 1911 – namatay noong Agosto 6, 2011) ay isang pedyatrisyan. Itinatag niya ang unang ospital ng mga bata sa Pilipinas at tumulong sa paghubog ng modernong sistema ng pangangalagang pangkalusugan para sa mga bata sa bansa. Ang kanyang pangunguna sa larangan ng pedyatrya sa Pilipinas ay tumagal ng walong dekada.

Kinilala siya sa pandaigdigan, kabilang ang Ramon Magsaysay Award for Public Service noong 1977. Noong 1980, ginawaran siya ng titulong Pambansang Siyentipiko ng Pilipinas, at noong 2010, natanggap niya ang Order of Lakandula. Siya ang unang babaeng pangulo ng Philippine Pediatric Society at ang unang babaeng pinangalanang Pambansang Siyentipiko ng Pilipinas. Siya rin ang unang babaeng nahalal na pangulo ng Philippine Medical Association sa 65-taong kasaysayan nito, at ang unang Asyanong nahalal na pangulo ng Medical Women's International Association.

9. Ifugao Women

Ayon sa pananaliksik, ang babaeng Ifugao ay matalino. Wala silang tiyak na termino para sa maganda dahil sa Ifugao, ang kagandahan ay isinasabuhay. Ang isang babae ay pinakamaganda kapag siya ay kumikilos nang may layunin, lubos na nauunawaan ang kanyang pag-iral. May "sinaunang" kaalaman (katutubong kaalaman) sa pangangalaga sa likas na tanawin upang protektahan ang kapaligiran. https://www.facebook.com/groups/ICW4Kiphodan/posts/3032161386984575/ 

PAGPUPUGAY SA MGA KABABAIHAN

ako'y lubos na nagpupugay
sa lahat ng mga babae
sa lola, yaya, impo, inay
tita, hipag, ate, at ale

kayo'y kalahati ng mundo
at umugit nitong lipunan
kami nama'y mula sa inyo
dinala ng siyam na buwan

kaya di kayo dapat api
o pinagsasamantalahan
dahil nga sa inyo'y bumuti
ang pamilya't ang pamayanan

sa bawat babae, salamat
kay inay, maraming salamat

03.16.2026

Linggo, Marso 15, 2026

Kalendaryong pangmesa

KALENDARYONG PANGMESA

kaygandang bigay ng isang kasama
ako na'y may kalendaryong pangmesa
sa presscon binigay ng tagamidya
sa kanya ang kalendaryong lilima

ang isang kalendaryo'y hiningi ko
pagkat wala pa akong kopya nito
sa misyon ko'y importanteng totoo
lalo't sa pagsasagawa ng plano

walang kalendaryo sa bahay ngayon;
ang Mercury Drug nga'y may taon-taong
kalendaryo na pang-costumer niyon
di ako nakakuha ngayong taon

sa kalendaryong pangmesa, salamat
tulong na ito'y mahalagang sukat

- gregoriovbituinjr.
03.15.2026

Miyerkules, Marso 11, 2026

May suloy na ang tanim kong sibuyas

MAY SULOY NA ANG TANIM KONG SIBUYAS
‎ginayat ko ang ilalim ng sibuyas
‎at inilagay sa ibabaw ng tubig
‎sa lagayan ng mineral water, baka
‎makapagpatubo ng sibuyas
‎ilang araw o isang linggo'y lumipas
‎nagkasuloy na ang tanim kong sibuyas
‎ay, kaysarap ulamin ng talbos nito
‎sabi nila, ito raw ay pampalakas
‎sana'y makapagpatubo ng marami
‎alagaan sa dilig itong itinanim
‎ang tagalungsod ay nagsasaka na rin
‎tiyagain ko lang at ito'y dadami
‎kailangan ngayon ay magtanim-tanim
‎upang di magutom at may aanihin
‎- gregoriovbituinjr.
‎03.11.2026

Martes, Marso 10, 2026

Payò sa panaginip

PAYÒ SA PANAGINIP

kagabi'y napanaginipan ka
payo'y gamitin ko ang gitara
aking mga tula'y gawin kong kanta
bakasakaling dito magkapera

batid mong walang salapi sa tulâ
kahit tambak-tambak ang aking kathâ
salamat sa payo, sintang diwatà
tumutulong kahit ikaw na'y walâ

salamat sa gitara mong binili
at sa akin, ito'y magkakasilbi
aawitin yaong tinig ng api
lalo't sa bayan alay na'y sarili

salamat, sinta ko, sa iyong payò
bagamat yaring puso'y nagdurugô

- gregoriovbituinjr.
03.10.2026

Lunes, Marso 9, 2026

11 titik na sagot sa krosword

‎11 TITIK NA SAGOT SA KROSWORD
‎nakatutuwâ minsan ang palaisipan
‎pag mga salita'y nagsanga-sangandaan
‎Pahalang: KAHALAGAHAN, KASALUKUYAN
‎Pababa: KALIGAYAHAN, KATAGALUGAN
‎ang krosword ay di lamang pampalipas-oras
‎kundi isipan natin ay pinatatalas
‎kumbaga ito'y ehersisyong pampalakas
‎ng utak, kung sa pagkain ay panghimagas 
‎bagamat "ka" ang unang pantig ng salitâ
‎at "an" naman ang sa dulong salitâ, tugmâ
‎wastong panlaping gamit sa mga katagâ
‎karaniwan sa ating katutubong wika
‎sumasagot ng krosword sa araw at gabi
‎ang makatang sa sambayanan nagsisilbi
‎- gregoriovbituinjr.
‎03.09.2026
‎* krosword mulâ sa pahayagang Abante Tonite, 01.06.2026, p7

Bunga, bungi, bungô

‎BUNGA, BUNGI, BUNGÔ
‎iba't ibang patinig
‎sa dulo ng salitâ
‎palaisipang ibig
‎kong masagutang sadyâ
‎ano kayâ ang sagot?
BUNGABUNGI, o BUNGÔ?
‎ano ang bungang dulot?
‎nabungi o nagdugô?
‎krosword pag sinagutan
‎ay dapat mong alamin
‎ang Pababa't Pahalang
‎nang tamang sagot kamtin
‎ganyan lang, katoto ko
‎at masasagutan mo
‎- gregoriovbituinjr.
‎03.09.2026

Balakin ng makatang taring

BALAKIN NG MAKATANG TARING
‎isang nobela ng pag-ibig
‎at araw-araw na pagtulâ
‎mga adhikang nakasandig
‎sa kalooban, puso't diwà
‎napakapayak na pangarap
‎na ninanais kong maabot
‎kahit gaano pa kahirap
‎danasin ma'y kayraming gusot
‎kwento ng masa'y susulatin
‎hanggang maging nobela ito
‎tulâ sa dukha'y kakathain
‎na araw-gabi'y gawain ko
‎patuloy akong magpapawis
‎kaharapin ma'y kahirapan
‎sa kabilâ ng dusa't amis
‎ito'y mapagtatagumpayan
‎- gregoriovbituinjr.
‎03.09.2026
‎* mga litrato mula sa larong Word Connect sa selpon

Linggo, Marso 8, 2026

Sa pagitan ng mga ilaw

SA PAGITAN NG MGA ILAW
‎sa pagitan ng mga ilaw
‎narito'y tibak ng lansangan
‎na nadarama'y pamamanglaw
‎nasa diwa'y "bakit ba ganyan?"
‎patuloy ang pangungurakot
‎ng trapong ibinoto ninyo!
‎patuloy ang sistemang buktot
‎kailan pa ang pagbabago?
‎ngunit tuloy ang pangangarap
‎ng isang sistemang parehas
‎na walang trapong mapagpanggap
‎itatayo'y lipunang patas
‎kayâ tara, mga kasama
‎patuloy na mag-organisa
‎- gregoriovbituinjr.
‎03.08.2026 (International Women's Day)

* selfie pataas sa UP Film Center, 03.06.2026

Wala man sa toreng garing ang makatâ

WALA MAN SA TORENG GARING ANG MAKATÂ minsan, may gabing di na siya kumakain di pa dahil sa kawalan ng kaperahan kundi mas masarap pang pagni...